ODSŁONIĘCIE TABLICY PAMIĄTKOWEJ
25 września 2026 roku w gminie Lubasz odbyła się uroczystość poświęcona pamięci Franciszki i Józefa Furmanów - mieszkańców Kruteczka, którzy w czasie II wojny światowej udzielili pomocy członkom desantu spadochronowego. Ich odwaga, poświęcenie i gotowość do niesienia pomocy drugiemu człowiekowi stały się częścią historii nie tylko rodziny, ale również lokalnej społeczności.
Uroczystość rozpoczęła się w sali sesyjnej Urzędu Gminy w Lubaszu podczas posiedzenia Rady Gminy Lubasz, którego szczególnym punktem było nadanie honorowego obywatelstwa gminy Lubasz państwu Franciszce i Józefowi Furmanom. W uznaniu pielęgnowania pamięci o swoich przodkach i ich niezwykłej historii stosowny akt członkom rodziny wręczyli wójt gminy Lubasz Marcin Filoda, zastępca wójta Grażyna Graj oraz przewodnicząca Rady Gminy Lubasz Elżbieta Nowak.
Po zakończeniu sesji zaproszeni goście udali się do Kruteczka, gdzie przy sali wiejskiej odbyło się odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej Franciszce i Józefowi Furmanom. Uroczystość poprowadził dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Lubaszu Szymon Szwed, a wójt Marcin Filoda podkreślił znaczenie pamięci o mieszkańcach, którzy w najtrudniejszych momentach historii potrafili zachować człowieczeństwo. Więcej o wydarzeniach z 1944 roku opowiedziała Małgorzata Kabacińska. Małżeństwo udzieliło schronienia poszukiwanym przez okupanta żołnierzom Samodzielnego Batalionu Spadochronowego 1 Armii Wojska Polskiego - Antoniemu Hertlowi i Henrykowi Szafrudze. W realiach niemieckiej okupacji za takie działania groziły surowe represje. Franciszka i Józef Furmanowie za swoją postawę zapłacili najwyższą cenę. Józef został zamordowany w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, natomiast Franciszka zginęła w obozie karno-śledczym w Żabikowie. Ich losy są dowodem poświęcenia, odwagi, patriotyzmu, solidarności i współczucia, a także tragicznym świadectwem czasów wojny oraz ważnym elementem dziejów Kruteczka i całej gminy Lubasz. Odsłonięta tablica pamiątkowa, poświęcona przez kustosza Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu ks. kan. Macieja Grzesia, jest dowodem zachowania historii dla kolejnych pokoleń, natomiast kwiaty złożone pod nią przez uczestników stanowiły hołd dla pomordowanych. Wzruszającym momentem uroczystości były wystąpienia członków rodziny Furmanów, którzy podzielili się wspomnieniami i refleksjami o swoich przodkach. Ich obecność podkreśliła, że pamięć o Franciszce i Józefie pozostaje żywa w kolejnych pokoleniach. Serdecznie podziękowania należą się całej rodzinie za przybycie i wspólne uczczenie pamięci swoich przodków.
Na zakończenie uroczystości głos zabrała sołtys Kruteczka Brygida Wójtowicz, która podziękowała wszystkim za udział w wydarzeniu oraz zaangażowanie w przygotowanie miejsca pamięci. Słowa wdzięczności skierowała do władz Gminy Lubasz, Gminnego Ośrodka Kultury, Gminnego Zakładu Komunalnego, ks. kan. Macieja Grzesia, mieszkańców Kruteczka, gospodyń wiejskich oraz Koła Gospodyń Wiejskich ze Sławna. Po oficjalnej części uroczystości uczestnicy zostali zaproszeni do sali wiejskiej na poczęstunek.
Uroczyste odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Kruteczku było ważnym wydarzeniem dla całej gminy Lubasz. To chwila, w której lokalna społeczność pochyliła się nad historią swoich mieszkańców i oddała hołd ludziom, których odwaga i poświęcenie zasługują na pamięć.
UG w Lubaszu
Fot.
Ewelina Ziemek
